Yaşasın Geronimo!

"Prairie’lerde doğdum, orada rüzgâr serbestçe eserdi ve güneşin ışınlarını engelleyecek hiçbir şey yoktu. Diğer Kızılderili bebekleri gibi beni de güneş ısıttı, rüzgârlar sağlamlaştırdı, ağaçlar gölge verdi. Başkaları benden ‘kötü adam’ diye söz edene kadar barış içinde yaşıyordum... Askerler hükümete bir Kızılderili’nin ne yanlış yaptığını hiç bir zaman söylemediler, hep onları kötülediler. Oysa biz birbirimize yanlış bir şey yapmayacağımıza, hileye başvurmayacağımıza yemin etmiştik."

Devletlerin hepsi birbirinin aynı. Devlet demek otorite söz konusu olunca insan deformasyonu demek. Devlet tapıncı o ülkenin vatandaşları için, yöneticiler söz konusu olunca devlet tapıncı otorite manyaklığı anlamına geliyor. Çünkü devlet kendileri. Devlet bir kurumlar bütünü ama o kurumların başındakiler kurum değil, birey. Vatandaşları o kurumlara tapındırmakla, gerçekte kendi otoritelerine tapındırmış oluyorlar.

Terörist diye Usame Bin Ladin'i öldüren terörist devletin başındakiler de otorite ve kudret düşkünü kimseler. Bin Ladin’e literatürde bireysel terörist denir. ABD ise devlet olarak başka ülkelerdeki 1 milyonluk ordusuyla külliyen terörist.

Bin Ladin'i öldürmekle ABD teröristliğini bir kez daha ispat etti. Hukuk ve evrensel insan hakları devleti olmadığını bir kez daha gösterdi. Eğer evrensel hukuk kurallarına ve kendi yazılı yasalarına riayet etseydi, o kişiyi alıp ABD'ye getirmesi ve yargılaması gerekirdi.

Hayır, silahsız ve savunmasız bir zanlıyı öldürerek fiilen suç işledi. Olayı da yöneticiler olarak cümbür cemaat erkenden naklen yayından izledi.

Otorite manyaklığı o raddeye varmış ki, öldürecekleri kişinin adını Geronimo koymuşlar. Geronimo Amerika'da beyaz adamın imha ettiği 17 milyon yerlinin son simgesidir. Çünkü Beyaz Adam Apaçileri bütün Kızılderililer arasında en vahşi ve en tehlikeli topluluk olarak görmüştür. Çünkü Geronimo katliama ve zorbalığa karşı direnmiştir. Önce Apaçilerin lideri olmuş, sonra da Siyular, Chayenneler, Comancheler ve Kiowalar ve tüm Kızılderililerin lideri ilan edilmiştir.

Asıl ismi ana dilinde "Esneyen Adam" anlamına gelen Goyaałé idi. ABD'Iiler ona Goyathlay diyorlardı. Geronimo adını Meksikalılar vermişti. 1829'da o zaman Meksika toprağı olan şimdiki New Mexico eyaletinde Do-Yohn Kanyonunda doğdu. 1858'de Meksikalılar annesini, eşini ve üç çocuğunu öldürdüler. Sonraki 15 yıl onun önce Meksikalı, sonra ABD’li Beyaz Adama karşı savaşmasıyla geçti.

1863'te Apaçilerin barışçı bir kişi olan reisi yaşlı Mangas Colorado, beyaz bayrak altında hile ile esir edildi, kısa bir süre sonra öldürüldü. Bunun üzerine Apaçiler Mangas'ın yerine geçen Cochise ile genç liderleri Victorio ve Geronimo’nun yönettiği küçük Apaçi grupları (şimdiki adıyla gerillaları) iki yıl boyunca savaştılar. Silah olarak sadece ok ve yayları vardı. 1877'de onu esir alan John Clum "Bir dağ çamı gibi dimdikti" diye yazar. Arizona’da devletin Açıkhava hapishanesi olan bir Kızılderili kampına konulduysa da oradan kaçtı.

1881’de hemen hemen tüm Kızılderili kabileleri sindirilmişti. Geronimo ise, yanında kendisine bağlı grubuyla kâh ABD topraklarında, kâh Meksika'da at koşturuyordu. Birkaç kez teslim olmak zorunda kaldıysa da her seferinde tekrar kaçtı. 1886’ya gelindiğinde ABD'de tek savaşçı ve Özgür Kızılderili grubu Geronimo'nun 24 kişilik grubuydu. Peşlerinde ise 6.500 kişilik bir ordu vardı. Sonuçta, 1886'da teslim oldular ve hapis hayatı yaşamaya başladılar. Teslim olmalarının nedeni devletin bütün Apaçileri öldüreceği tehdidinde bulunmasıydı.

Geronimo yaşlılık yıllarında hayat serüvenini sözlü olarak öyküledi, anlattıkları yazıya döküldü.1909'da öldüğünde hâlâ savaş esiri kabul ediliyordu. Apaçi mezarlığına gömüldü. Ancak çok kısa zamanda cesedi mezarında kayboldu, Apaçilerin onu anayurtları Smoky Mountains (Dumanlı Dağlar’a) gömdüklerine inanılır. Geronimo, Apaçi reislerinin ve özgür Kızılderili savaşçılarının sonuncusuydu.

Geronimo'nun yaşam öyküsünün ayrıntılarını burada sıralamaya gerek yok. O bir başkaldırı simgesidir. Kendisini devlet refleksiyle ve alışkanlığıyla kötüleyen Obama ve yönetimine rağmen, daha önce ABD Temsilciler Meclisi ölümünün 100. Yıldönümünde iade-i itibar etmişti. Meclis karar metninde, 1909 yılının 17 Şubat'ında ölen "Jeronimo" lakaplı Apaçi lideri Goyathlay onurlandırmış, "Geronimo'nun olağanüstü yiğitliğini ve kendi topraklarını, halkını ve Apaçi hayat tarzını savunma azmini" övmüştü. Apaçi toplumunun bugünkü sözcüsü Obama yönetimini protesto eden bir bildiri yayınladı.

İnsanlık tarihi Spartacus’tan Che Guevara'ya kadar dünya çapında devrimciler yetiştirmiştir. Geronimo da onlardan birisidir, Barack Obama ya da Usama bin Ladin onun yanında kiın oluyormuş ki?

Kızılcık, Sayı 42 (Mayıs-Haziran 2011)