Marksizm yanılmak demektir

kustodiev-bolsevik-bw-crEkim Devrimi’nin 100. Yılı bağlamında, dünyada ve Türkiye’de, dar alanda,

fakat ciddi Marksist tartışmalar oluyor; geçmişi anlamak için değil,

önümüzü görebilmek için dikkatle izliyoruz.

Ekim Devrimi ve kurduğu “Sovyet Sosyalizmi” hakkında her söylediğimizin, yarının genç Marksist kuşaklarına doğru aktarılması açısından hassas davranmalıyız. Bizden öncekiler yenildiler, biz de yenildik, onlar yenilmesinler.

Ertuğrul Kürkçü “Duvar Gazetesi”ne uzun bir demeç verdi. Dergi editörü yazıya, “Sovyetler Birliği yıkılmasa Marx yanılmış olurdu” diye başlık atmış. Tam uygun düşmese bile bu başlık Kürkçü’nün görüşlerini yansıtıyor. Kürkçü’nün bu görüşüne katılıyorum.

Ancak “Sovyetler Birliği’nin yıkılması iyi oldu” biçiminde yanlış anlaşılması pek muhtemel olduğu için Kürkçü’nün ifadesini tersinden ele alarak birkaç cümle kurmayı faydalı buluyorum.

İlk cümlem şu: “Sovyet Sosyalizmi yıkılmasaydı, Marks yanılsaydı.”

Neden?

Çünkü Ekim Devrimi’nin bizzat kendisi Marks’ın yanılmasıydı.

Az gelişmiş bir kapitalizm ve bir tarım ülkesi olan Rusya’da proletarya diktatörlüğü kurmaya kalkışmak,

Marks’ın kuramına göre olsa olsa “cinnet” olabilirdi.

Marks’ın kendisi zaten kuramını, yine kendisini defalarca yanlışlayarak geliştirmiştir.

Engels, Komünist Manifesto için 43 yıl sonra, “yanlış ama değiştirmeyin, belgedir” diyebilmişti.

Kürkçü yer darlığından söyleyememiş olabilir, biz ilave edelim: Çin Sosyalist Devrimi’nin lideri Mao da Marks’ı yanıltmıştır. Keşke Çin kapitalizme dönmüş olmasaydı da, biz “Marks haklı çıktı” demek zorunda kalmasaydık.

Nihayet son bir düzeltme: Bugünkü Kürt özgürlük hareketi bir işçi sınıfı hareketi değil, hâkim karakter olarak yoksul köylü hareketidir, denilebilir. Türkiye’de, Irak’ta ve Suriye’de bu böyle. Kürkçü bu sınıf hareketinde sosyalist devrim potansiyeli gördüğünü defalarca söylemiş biri. Diyelim Kobani’de bu yola girildi ve sosyalizme dönük iradesi de olan bir “Halk Devrimi” gerçekleştirildi.

Bu Marks’ın büyük bir yanılgısı olmaz mıydı?

Sosyalizme dönük olarak Marks’ı yanıltan ve yanıltacak olan her şey kabulümüzdür.

Kuzey Kore bile!

Elbette Marks da…